Nga và Ukraine nối lại đàm phán: vì sao vòng này khác những vòng trước
Điều thay đổi không phải lập trường của hai bên mà là chi phí của việc tiếp tục — và đó thường là thứ quyết định thời điểm đàm phán thành công.
Đã có nhiều vòng đàm phán không đi tới đâu. Câu hỏi hợp lý là vì sao lần này lại đáng chú ý hơn.
Câu trả lời không nằm ở nội dung đề xuất, vốn không khác nhiều so với trước. Nó nằm ở bối cảnh xung quanh bàn đàm phán.
Đàm phán thành công khi nào
Nghiên cứu về chấm dứt xung đột chỉ ra một điều kiện lặp đi lặp lại: đàm phán tiến triển khi cả hai bên cùng lúc đi tới kết luận rằng tiếp tục chiến đấu sẽ không cải thiện được vị thế của mình, và chi phí của việc chờ đợi đang tăng.
Điều kiện này khó đạt vì nó đòi hỏi tính đồng thời. Thường thì một bên tin mình sắp có lợi thế, và bên đó không có lý do gì để nhượng bộ.
Ba chỉ dấu đáng theo dõi
- Thành phần đoàn đàm phán. Việc cử người có thẩm quyền quyết định thay vì người chỉ truyền đạt lập trường là chỉ dấu có ý nghĩa.
- Những gì không được nói công khai. Khi hai bên ngừng đưa ra tuyên bố tối đa trước công chúng, đó thường là dấu hiệu có kênh thương lượng thực chất phía sau.
- Vai trò của bên trung gian. Bên trung gian có đòn bẩy thật với cả hai phía tạo ra khác biệt lớn hơn bên trung gian chỉ có thiện chí.
Cần thận trọng
Cần nói rõ: những chỉ dấu trên là điều kiện cần chứ không phải điều kiện đủ. Đã có nhiều lần cả ba chỉ dấu đều hiện diện mà đàm phán vẫn đổ vỡ, thường vì một sự kiện trên chiến trường làm thay đổi tính toán của một bên.
Đây là lý do nên theo dõi diễn biến thay vì dự đoán kết quả.
Nguồn tham khảo
- Reuters — https://www.reuters.com/
- Institute for the Study of War — https://www.understandingwar.org/
- Crisis Group — https://www.crisisgroup.org/
Bài viết trên đây là bản tổng hợp và phân tích do ban biên tập thực hiện, không phải bản dịch của các bài gốc. Bản quyền các bài gốc thuộc về tác giả và cơ quan báo chí tương ứng.